Maextro V800 fren krizinde ortak soruşturma; JAC hisseleri tavan yaptı

JAC'ın (Anhui Jianghuai Automobile Group, SSE: 600418) hisseleri cuma günü, Huawei ile birlikte geliştirdiği Maextro V800 modelindeki fren pedalı braketi arızalarını incelemek üzere üç Çin devlet kurumunun ortak soruşturma başlattığını açıklamasının ardından yüzde 9,98 yükselerek günlük tavan fiyatına ulaştı. Hisse, 8 Ekim'deki açılıştan 15 Ekim'deki kapanışa kadar yüzde 22,37 değer kaybetmişti. Yani bu yükseliş, yaşanan sert düşüşün ardından gelen ve büyük ölçüde sorunun kapsamının henüz belirsiz olmasından kaynaklanan bir tepki alımı niteliğinde. Piyasa, belirsizliğin giderilmesini olumlu karşılıyor olabilir ama bu tavanın bir sorunun kapandığı anlamına gelmediğini de unutmamak gerekir.

Çin Sanayi ve Bilgi Teknolojileri Bakanlığı, 15 Ekim akşamı yaptığı açıklamada Siber Uzay İdaresi ve Devlet Piyasa Düzenleme İdaresi ile birlikte bir ortak soruşturma ekibi kurduğunu duyurdu. Ekip, daha önce yürütülen inceleme çalışmasının üzerine inşa edilecek ve konu "yasa ve yönetmeliklere uygun" biçimde ele alınacak. Dikkat çeken nokta, bu üç kurumun birlikte hareket etmesi. Otomotiv sektöründe yalnızca bir teknik arızaya bakılmadığını, aynı zamanda tüketici hakları, veri ve yazılım yönetimi gibi alanların da işin içine girdiğini gösteriyor. Özellikle Huawei'nin yazılım ve akıllı sürüş alanındaki rolü düşünüldüğünde, Siber Uzay İdaresi'nin dahil edilmesi dikkat çekici.

Açıklamanın en önemli eksiği ise net bir sonuç içermemesi. Bakanlık, arızaların nedenine ya da test yöntemlerine dair herhangi bir tespitte bulunmadı. Sadece çevrim içi ortamda yayılan şikâyetlere atıfta bulunup düzenli güncelleme sözü verdi. Böyle durumlarda kamuoyu, teknik ayrıntılardan çok sürecin ne kadar şeffaf ilerleyeceğini izler. Çin'de elektrikli araç pazarı son yıllarda hızla büyürken, tüketici şikâyetlerinin ve güvenlik iddialarının kamuya yansıması da daha sık gündeme geliyor. Bu nedenle Maextro V800 vakası, sektörde ürün güvenliği standartlarının ve resmi denetim süreçlerinin nasıl işleyeceğine dair bir referans noktası olabilir.

Maextro'nun Weibo üzerinden yaptığı açıklama ise şirketin soruşturmayla tam iş birliği yapacağını, tüketicilerin meşru haklarını koruyacağını ve yeni enerjili araç sektörünün genel gelişimini desteklediğini belirtiyor. Bu tür ifadeler genellikle kriz yönetiminin standart dilidir; asıl belirleyici olacak olan, soruşturmanın somut bulgular ve gerekirse araç sahipleri için çözüm önlemleri üretip üretmeyeceği. Yatırımcılar açısından ise bir sonraki kritik adım, bakanlığın vadettiği güncellemelerin ne zaman ve hangi içerikle geleceği olacak.

Maextro V800 sorunu, Çin'in elektrikli araç pazarındaki yazılım ve güvenlik denetimlerinin sınandığı bir vaka olarak eDrive Türkiye'nin takibinde kalmaya devam edecek. Bu tür gelişmelerin Türkiye'deki ithal elektrikli modeller için de bir uyarı niteliği taşıyıp taşımadığını ayrıca değerlendireceğiz.